Museum van de week - Musée de la semaine - Museum of the week

Rembrandthuis - Amsterdam - Nederland

Het huis waar Rembrandt tussen 1639 en 1658 heeft gewoond is een museum: Museum het Rembrandthuis. Tussen 1606 en 1607 is dit pand gebouwd in wat toen de Sint-Anthonisbreestraat heette. De naam Jodenbreestraat is van later datum. Het huis is neergezet op twee erven in het oostelijk deel van de stad. In die nieuwbouwwijk vestigden zich vele rijke kooplieden en kunstenaars. Op een vogelvluchtkaart uit 1625 is het pand goed te zien. Het is een fors woonhuis met een trapgevel en twee verdiepingen. Omstreeks 1627/1628 is het huis ingrijpend verbouwd. Het kreeg een nieuwe voorgevel, een voor die dagen hoogstmoderne lijstgevel met een driehoekig fronton. Bovendien kreeg het huis er een verdieping bij. De verbouwing is waarschijnlijk verricht onder toezicht van Jacob van Campen, die later naam zou maken als de architect van het Amsterdamse stadhuis (het huidige Paleis op de Dam).

1639-1658
In 1639 tekende Rembrandt een contract waarin de betaling voor de koop van het huis in de Breestraat was geregeld. De koopsom bedroeg dertienduizend gulden, een groot bedrag, dat Rembrandt niet ineens op tafel kon leggen. Hij mocht echter in termijnen afbetalen. Rembrandt had in die jaren zijn naam als kunstenaar gevestigd. In hetzelfde jaar waarin hij het huis kocht, kreeg hij de prestigieuze opdracht voor de Nachtwacht. Maar ondanks zijn hoge inkomsten kon - of wilde - Rembrandt de hypotheek niet aflossen. Dat zou hem uiteindelijk in financiële problemen brengen. Tussen 1652 en 1656 ondernam Rembrandt verwoede pogingen om aan geld te komen en daarmee zijn schuld te voldoen. Hij slaagde daar niet in, waarop zijn faillissement volgde. In 1656 werden Rembrandts bezittingen ten behoeve van zijn schuldeisers geïnventariseerd en werd tot verkoop van zijn inboedel en collectie overgegaan. Het huis kwam in 1658 ter veiling en bracht ruim elfduizend gulden op. Rembrandt verhuisde naar een klein huurhuis op de Rozengracht, waar hij tot zijn dood in 1669 zou blijven wonen.

1658-1911
Het voormalige huis van Rembrandt is in de jaren 1660/62 opgevijzeld en in tweeën gesplitst. Het zou tot het eind van de negentiende eeuw als woonhuis voor verschillende gezinnen dienst doen. In die tijd is het huis nog enkele malen verbouwd en de staat ervan verslechterde met de tijd. Het huis zou misschien gesloopt zijn als het niet zo’n beroemde bewoner had gehad. Naar aanleiding van de Rembrandt-tentoonstelling van 1906 werd actie ondernomen. De gemeente Amsterdam kocht het bouwvallige pand aan en droeg het niet lang daarna over aan de in 1907 opgerichte Stichting Rembrandthuis. Het bestuur van de stichting wilde Rembrandts voormalige huis zo veel mogelijk terugbrengen in de toestand zoals die rond het midden van de zeventiende eeuw was geweest. De beoogde reconstructie vond echter geen doorgang. Het bestuur koos voor een eigentijdse vorm zonder historische referenties. Het Rembrandthuis kreeg de bestemming van prentenkabinet. De ingrijpende restauratie vond plaats onder leiding van de architect K.P.C. de Bazel. De restauratie van het huis was in 1911 gereed, waarna koningin Wilhelmina het museum opende.

1911-heden
In de beginjaren van het museum groeide de collectie etsen gestaag door schenkingen en aankopen. Op gezette tijden vonden tijdelijke tentoonstellingen plaats, maar aan de inrichting van het huis veranderde weinig. In de jaren negentig van de twintigste eeuw deden zich belangrijke ontwikkelingen voor. Het stichtingsbestuur slaagde erin het belendende perceel te verwerven, waar een uitbreiding van het museum werd gerealiseerd. - De nieuwbouw en het interieur zijn ontworpen door Peter Sas. Het ontwerp van de voorgevel is van de hand van de architecten Moshe Zwarts en Rein Jansma. De nieuwe vleugel is op 7 mei 1998 geopend. In de nieuwe vleugel bevinden zich twee tentoonstellingszalen, het secretariaat, kantoren en de bibliotheek met het Rembrandt Informatie Centrum. Met de totstandkoming van de nieuwe vleugel kon het oude plan om Rembrandts voormalige huis zo veel mogelijk in oude staat terug te brengen gestalte krijgen. De reconstructie is niet zonder slag of stoot verlopen. Voor- en tegenstanders van de plannen voerden een principiële discussie over de ethiek van de restauratie van historische panden. Nadat de directie van het Rembrandthuis het groene licht kreeg, is men zorgvuldig te werk gegaan. Om de plannen voor restauratie zo goed mogelijk aan te pakken werd een restauratieteam samengesteld. Het stond onder leiding van de bouwhistoricus Henk Zantkuijl, deskundige op het terrein van het zeventiende-eeuwse woonhuis. Aan de basis van het plan lag de gedurende lange tijd opgedane historische kennis. Bovendien was er grondig bronnenonderzoek gedaan. Van belang zijn de inventarissen van het huis geweest: de inventaris uit 1626 van de eerste bewoner van het huis en in het bijzonder de inventaris die in 1656 is opgesteld naar aanleiding van Rembrandts faillissement. Op grond van laatstgenoemde bron valt op te maken hoe het huis in die jaren was ingedeeld en hoe Rembrandt de afzonderlijke vertrekken had gebruikt. Aanvullende gegevens boden enkele van Rembrandts tekeningen en etsen. De bouwtekeningen voor de restauratie zijn in overleg met Zantkuijl gemaakt door de architect Maarten Neerincx. Het werk is door de firma’s Kneppers en Midreth uitgevoerd. De restauratie is in 1999 voltooid.


The house where Rembrandt lived between 1639 and 1658 is a museum: Museum het Rembrandthuis or the Rembrandt House Museum. The building was constructed in 1606 and 1607 in what was then known as the Sint Anthonisbreestraat. The street did not come to be called the Jodenbreestraat until later. The house was built on two lots in the eastern part of the city. Many rich merchants and artists settled in this new part of town. The house can clearly be seen on a bird’s eye view map dating from 1625. It is a substantial two-storey dwelling house with a stepped gable. In about 1627-28 the house was drastically remodelled. It was given a new façade, a triangular corniced pediment—the height of modernity at the time—and another storey was added . The reconstruction was probably overseen by Jacob van Campen, who was later to make his name as the architect of Amsterdam Town Hall (now the Palace in Dam Square).

1639-1658
In 1639 Rembrandt signed a contract governing the payment for the purchase of the house in the Breestraat . The purchase price was thirteen thousand guilders, a huge sum, which he could not come up with in its entirety. He was, however, allowed to pay it off in instalments. At this time Rembrandt had already established his reputation as an artist. In the same year he bought the house, he was awarded the prestigious commission to paint the Night Watch. Although he was earning a lot of money, Rembrandt was unable—or unwilling—to pay off the mortgage. This was eventually to bring about his financial downfall. Between 1652 and 1656 Rembrandt made frantic attempts to get his hands on money to pay off his debt. He did not succeed and was forced into bankruptcy. In 1656 Rembrandt’s property was inventoried for the benefit of his creditors, and his household effects and collection of art and curiosities were sold. The house was auctioned in 1658 and fetched something over eleven thousand guilders. Rembrandt moved to a small rented house on the Rozengracht, where he lived until his death in 1669.

1658-1911
In 1660-62 Rembrandt’s former house was shored up and split into two. It was to house several different families up to the end of the nineteenth century. During this period the house was altered several times, and its condition deteriorated over the years. The house might well have been demolished had it not once had such a famous occupant. Action was taken on the occasion of the Rembrandt exhibition in 1906. The City of Amsterdam bought the dilapidated building and shortly afterwards handed it over to the Stichting Rembrandthuis, a foundation set up in 1907. The trustees of the foundation wanted to return Rembrandt’s former home as accurately as possible to the state it was in around the middle of the seventeenth century. The envisaged reconstruction did not, however, go ahead. The board opted for a contemporary approach without historical references. The Rembrandt House became the setting for a print collection. The drastic restoration was carried out under the supervision of the architect K.P.C. de Bazel. The restoration of the house was completed in 1911, and Queen Wilhelmina opened the museum.




Rembrandt House interior around 1911


1911-the present

In the museum’s early years the collection of etchings grew steadily as a result of gifts and purchases. There were temporary exhibitions at regular intervals, but few changes were made to the interior of the house. But then, in the nineteen-nineties, there were some major developments. The trustees succeeded in acquiring the adjacent premises, enabling them to build an extension to the museum. The façade of the new building was designed by the architects Moshé Zwarts and Rein Jansma, the interior by Peter Sas. The new wing, which was opened on 7 May 1998, houses two exhibition galleries, the secretarial department, offices and the library, with the Rembrandt Information Centre. Once the new wing was completed, it was possible to resurrect the old plan to restore Rembrandt’s former home to its original condition. The reconstruction did not progress without a hitch. Champions and opponents of the plan conducted a fundamental debate about the ethics of the restoration of historic buildings. Once the board of the Rembrandt House was given the go-ahead, the work proceeded very carefully. In order to tackle the restoration plans as meticulously as possible, a restoration team was put together. It was headed by the building historian Henk Zantkuijl, an expert in seventeenth-century houses (fig.6).
The plan was based on historical knowledge built up over many years. There was also a thorough study of available sources. The inventories of the house were very important—the inventory of 1626 belonging to the first occupant of the house and, in particular, the inventory that was compiled in 1656 because of Rembrandt’s bankruptcy. This latter source enabled the experts to work out how the house was laid out during this period and how Rembrandt had used the different rooms. Some of Rembrandt’s drawings and etchings provided additional information . The structural drawings for the restoration were made by architect Maarten Neerincx in consultation met Zantkuijl. The work was done by the firms of Kneppers and Midreth. The restoration was completed in 1999.

Website: http://www.rembrandthuis.nl/cms_pages/index_main.html