Website van de week - Site de la semaine - Website of the week

KVAB

De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten is de Nederlandstalige erfgenaam van de allereerste wetenschappelijke academie van België. Die werd in 1772 door keizerin Maria-Theresia van Oostenrijk gesticht, onder de naam 'Académie Impériale et Royale des Sciences et Belles Lettres de Bruxelles'. De nieuwbakken academie was bij haar oprichting niet alleen een wetenschappelijk instituut, maar bovenal ook een symbool van het toenmalige keizerlijke gezag in de Oostenrijkse Nederlanden. Het gebouw zelf werd tussen 1823 en 1828 in neoclassicistische stijl opgetrokken, naar de plannen van architect Charles Van der Straeten, later opgevolgd door Tilman-François Suys.
Ondanks haar doordachte organisatie, overleefde de academie de Franse bezetting niet. Pas toen de Fransen uit onze gewesten waren teruggedreven, en Willem I de macht overnam, kon de Academie opnieuw worden opgericht. En net zoals voor Maria-Theresia van Oostenrijk moest de academie nu ook voor de jonge koning van Oranje een symbool van het centrale gezag worden. Deze droom bleef echter evenmin duren. In 1830, toen België haar onafhankelijkheid verkreeg, verloor het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden haar troon. Het paleis werd tussen 1859 en 1862 dan volledig verbouwd, en een aantal jaren lang werd het museum voor moderne kunst erin ondergebracht.
Voor België, vandaag, is de Academie een zetel voor wetenschap geworden, met een overtuigend maatschappelijke waarde. Haar ligging aan de Brusselse Warande in de Hertogsstraat, midden in het bestuurlijke hart van België, nabij het Koninklijk Paleis en het parlementsgebouw symboliseert die centrale plaats die de Academiën in het moderne België toekomen. Toch duurde het nog meer dan 10 jaar vooraleer het onafhankelijke België eigen academiën ging oprichten. De eerste ontstond in 1841, en was de Académie Royale de Médecine de Belgique. Vier jaar later, in 1845 werd de oorspronkelijke academie ook nog eens herdoopt in Académie Royale des Sciences, de Lettres et des Beaux-Arts de Belgique. Het oorpronkelijke woord 'impériale' bleef in deze nieuwe titel treffend afwezig. Verder werd de heropgerichte Academie toen ook voor het eerst in drie klassen onderverdeeld: de wetenschappen, de letteren, en de schone kunsten.
In 1938 kregen de Belgen dan uiteindelijk Nederlandstalige Academiën voor wetenschappen en kunsten, enerzijds de Koninklijke Academie voor Geneeskunde, en anderzijds de Koninklijke Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Ook in deze laatste academie werd een onderverdeling in drie klassen doorgevoerd.
Tijdens de laatste decennia waren de bestuurlijke evoluties rond de Academie minder ingrijpend, maar in het paleis liet een kleine, dappere paddestoel zich desondanks niet onbetuigd. Deze Merulius Lacrimans had het paleis tijdens de jaren '60 zodanig aangetast dat een grootschalige restauratie zich opdrong. Op dat moment koos het bestuur van de Academie ervoor om het paleis tijdens de herstellingswerken (1969-1976) tevens zoveel mogelijk terug in zijn oorspronkelijke staat te herstellen. Daardoor heeft het paleis nu terug zijn indeling van weleer en kunnen bezoekers na al die jaren nog steeds de prachtige oorspronkelijke feestzalen bewonderen: de Troonzaal en de Marmerenzaal.
Tot slot kreeg de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten samen met haar Franstalige zusteracademie in 1962 ook nog de beschikking over een vroeger bijgebouw van het Koninklijk Paleis, met name de voormalige Koninklijke Stallingen. Dit gebouw werd vanaf 1989 volledig omgebouwd en verleent nu onderdak aan de buitenlandse gastprofessoren, de bibliotheken van de twee Academiën en enkele kantoor- en vergaderruimtes voor onder meer de nationale comités.

Website: http://www.kvab.be/